Evropski sud pravde: banke u EU moraće odmah da vrate novac žrtvama fišinga

Vesti, 10.03.2026, 11:30 AM

Banke u Evropskoj uniji mogle bi uskoro biti obavezne da odmah vrate novac žrtvama fišing prevara, čak i kada je korisnik možda doprineo incidentu.

Glavni zastupnik Suda pravde Evropske unije Atanasios Rantos dao je formalno mišljenje prema kojem banke moraju odmah da refundiraju novac klijentima pogođenim neautorizovanim transakcijama, čak i u slučajevima kada je korisnik možda doprineo prevari.

Ovakva odluka mogla bi značajno da utiče na način na koji banke u EU tretiraju žrtve internet prevara, posebno u slučajevima fišinga i krađe bankarskih podataka.

Mišljenje je dato nakon zahteva za preliminarnu odluku koji je podneo Okružni sud u Košalinu u Poljskoj, u sporu između banke PKO BP S.A. i jednog njenog klijenta.

Slučaj se odnosi na fišing prevaru, gde je klijent na aukcijskoj platformi oglasio prodaju predmeta, nakon čega mu se javio prevarant i poslao link ka stranici koja je imitira­la interfejs banke. Nakon što je korisnik uneo svoje podatke na tom sajtu, napadač ih je iskoristio za izvršenje neautorizovane transakcije.

Žrtva je narednog dana prijavila incident banci i policiji, ali počinioci nisu identifikovani, a banka je odbila da vrati novac. Klijent je zatim pokrenuo sudski postupak.

Banka je tvrdila da ima pravo da odbije povraćaj novca ukoliko je nemar korisnika doveo do gubitka sredstava.

Rantos, međutim, navodi da prema Direktivi EU o platnim uslugama (PSD2) banka mora prvo da izvrši hitnu refundaciju neautorizovane transakcije, osim ako postoje opravdani razlozi za sumnju na prevaru koju je počinio sam klijent. Takva sumnja mora biti pisanim putem prijavljena nadležnim nacionalnim organima.

Istovremeno, mišljenje pojašnjava da banke i dalje mogu kasnije pokušati da povrate novac od klijenta ako uspeju da dokažu grubu nepažnju ili nameru koja je dovela do bezbednosnog incidenta. U tom slučaju banka može zahtevati od klijenta da snosi gubitke, a ukoliko korisnik odbije da vrati novac, banka može pokrenuti sudski postupak.

Važno je napomenuti da mišljenje zastupnika nije konačna presuda Suda pravde EU, već pravna preporuka koja ukazuje na pravac u kojem bi sud mogao doneti konačnu odluku. Presuda suda, kada bude doneta, biće obavezujuća za sudove u svim državama članicama EU.